Pisząc o zegarkach dla pilotów i fascynatów lotnictwa, musimy pamiętać że w momencie początków awiacji, zegarek noszony - jako urządzenie codzienne i element stroju istniał już od wielu dziesiątek lat. Uwaga ta jest o tyle istotną, że specyficzne wymogi właśnie tego początkowego okresu, wpłynęły na specjalną konstrukcję zegarków lotniczych.
Ich spuścizną  jest wzornictwo i konstrukcja zegarków obecnie produkowanych, choć ze względu na postęp techniczny, tak w lotnictwie jak i zegarmistrzostwie bariery techniczne nie są już dziś tak trudne do pokonania.
Czasomierz, w czasach braku GPS-u był niezbędnym urządzeniem pokładowym. To dzięki sekstansowi, dokładnym mapom, znajomości tajników nawigacji i właśnie czasomierzowi, możliwe było określenie pozycji samolotu. Charles Lingbergh, który w roku 1927 przeleciał Atlantyk, zaproponował nawet wykonanie specjalnych podziałek na tarczy i kopercie klasycznego zegarka pomocnych przy takiej nawigacji.
By był on możliwy do używania w tamtych czasach i pomocny każdemu pilotowi, musiał spełniać także, szereg dodatkowych wymogów:
Zegarek dla pilotów charakteryzował się dużą czytelnością wskazań, co ze względu na identyczny wymóg, upodabniał go do innych pokładowych urządzeń samolotu. Czarna tarcza, białe arabskie cyfry, grube wskazówki i minimalna ilość dodatkowych oznaczeń na tarczy czasomierza, gwarantowały taką właśnie najlepszą czytelność. Stosowane początkowo systemy fluorescencyjne (świecenie wskazówek i znaczników na tarczy zegarka) powodujące radiację zostały zastąpione doskonałym, bezpiecznym i szeroko dziś stosowanym systemem Super Luminova. Powszechnie stosowane szkło szafirowe, dla poprawienia czytelności, często pokrywane jest warstwą antyrefleksyjną.
Mechanizm zegarków lotniczych musiał być odporny na duże pola magnetyczne, generowane przez silniki samolotów i wyładowania atmosferyczne. Osiągniecie w ciągu rozwoju zegarmistrzostwa, standardowej dość wysokiej odporności było możliwe dzięki zastosowaniu specjalnego gatunku niemagnetycznego metalu do wykonania włosa (sprężyny spiralnej) zegarka. W zegarkach dla pilotów stosowano także dodatkową wewnętrzną kopertę (obudowa zegarka) ze stali miękkiej zapewniającą znacznie zwiększenie odporności na pola magnetyczne.
Nie ogrzewana kabina pilota, znaczne zmiany temperatur i ewentualna konieczność przypadkowego lądowania powodowała, że czasomierz musiał być odporny na niskie temperatury oraz na jej znaczne wahania. Spełnienie takich wymogów przez mechanizm zegarka musiało być jeszcze poparte możliwością manipulowania przy nim dłońmi zabezpieczonymi rękawicami. Na ich zdejmowanie, nie tylko ze względu na równoczesne operowanie innymi przyrządami, ale przede wszystkim ze względu na ekstremalnie niskie temperatury pilot nie mógł sobie w żadnym wypadku pozwolić. Z tego powodu tradycyjne zegarki typu „Pilot” posiadają powiększoną i często specjalnie ukształtowaną koronkę naciągową. Także ze względu na niską temperaturę, czasomierz nie był noszony pod mankietem kombinezonu, ale był przypinany na jego rękawie. Znane są nawet przypadki zakładania zegarka na udo nogi, co dodatkowo zapewniało możliwość jego obserwacji bez konieczności ruchów ręki.  Z tych powodów zegarki lotników były wyposażane w niestandardowej długości paski.
Konieczność pomiarów krótkich odcinków czasu w doskonały sposób spełnia często stosowane w zegarkach dodatkowe wyposażenie – stoper. Jak się okazuje w rozwiązaniach dla pilotów musiał on mieć specjalną konstrukcję, gdyż pilot, ze względu na specyfikę pomiaru, nie mógł sobie pozwolić na niedokładność wynikającą ze strat czasu na zerowanie i ponowne jego rozpoczynanie. W zegarkach dla pilotów stoper działał w systemie „flayback”, w którym wskazówka po wyzerowaniu automatycznie rozpoczyna pomiar kolejnego odcinka czasu.
Mimo, że pierwsze czasomierze dla pilotów nie miały wskazanie drugiej strefy czasowej, to ze względu na pokonywane odległości i szybkość przemieszczania się, właśnie wskazanie drugiej strefy czasowej jest dzisiaj ważnym, dodatkowym wyposażeniem zegarka lotniczego.
W dzisiejszych czasach, zmieniły się warunki pilotażu a co za tym idzie wymagania dla zegarków lotniczych. Zmiany te, dla poszerzenia oferty czasomierzy i zadowolenia wybrednych konsumentów, którzy własne przekonania i wymogi stawiają ponad wieloletnią historię, wykorzystują praktycznie wszystkie firmy, produkując przykładowo zegarków wyposażone w jasne tarcze. Z tych samych powodów niektóre modele zegarków lotniczych wykonywane są w kopertach z metalu szlachetnego i mogą być w sposób wyjątkowy dekorowane.
 Na zakończenie życzę wszystkim tym, którzy fascynują się awiacją, nawet jeśli nie posiadają własnej lotni, paralotni lub samolotu i nie potrafią prowadzić nawigacji za pomocą zegarka sekstansu i mapy, używanie czasomierza z szerokiej grupy zegarków kierowanych dla takich właśnie osób.

Władek Meller

odCzasu doCzasu

Centrum Złote Tarasy

ul. Złota 59, 00-120 Warszawa

• telefon 022 222 03 05
• telefon/fax 022 222 03 06

otwarte

• poniedziałek - sobota 10.00 - 22.00
• niedziela 10.00 - 20.00