Drugi obieg kradzionych
W ostatnim czasie polska policja zatrzymała zegarek marki Chopard o wartości rynkowej ponad 100 000 zł (sto tysięcy złotych) jako przedmiot pochodzący z kradzieży. Niestety tego typu zatrzymania są rzadkością i nie oznacza to wcale małej ilości czasomierzy kradzionych, używanych przez naszych rodaków.
Użytkownikom i prawdziwym miłośnikom zegarków marzyć się tylko może sytuacja w której posiadacz kradzionego czasomierza realnie obawia się możliwości jego utraty, czy odpowiedzialności karnej wynikającej z jego nabycia. Brakuje systemu informacji, procedur postępowania i choćby oznak chęci działania ze strony policji w tego rodzaju sprawach. Dziś, nawet w przypadku podejrzenia co do nielegalnego źródła pochodzenia konkretnego zegarka nie można tej informacji potwierdzić a przedmiotu prawnie zatrzymać. Trudno także nie brać pod uwagę osobistego ryzyka przy próbie takiego działania.
Zegarek noszony na ręku niestety nie podlega kontroli podobnej do kontroli pojazdów mechanicznych na drodze. Dla odmiany podobnie jak pojazdy mechaniczne wszystkie czasomierze poddawane są okresowym przeglądom, a te z najwyższej półki cenowej zwykle w autoryzowanych punktach serwisowych. Niektóre z nich trafiają także do tzw. wtórnego obiegu, czyli kolejnej sprzedaży (aukcje, komisy i lombardy). W tych właśnie miejscach należy zwracać baczniejszą uwagę na status prawny konkretnych czasomierzy, wiedząc, że praktycznie każdy markowy produkt jest przedmiotem doskonałym do jednoznacznej identyfikacji. Producenci już średniej klasy zegarków, nadają swoim wyrobom indywidualne numery umieszczane na obudowie - kopercie zegarka, a w najwyższej klasie produktu indywidualnie znakowane są także mechanizmy. Oczywiście trudno nabywcę zegarka nakłaniać do przewidywania możliwości kradzieży, odszukiwania i specjalnego odnotowywania nic nie mówiących sekwencji liter i cyfr, by w przypadku takiego zdarzenia można było podać konieczne dane. Na szczęście oznaczenia te drukowane są przez producenta na specjalnie załączonym certyfikacie produktu, czy wypisywane przez sprzedawcę w rubrykach karty gwarancyjnej. Przy okazji warto zwrócić uwagę wszystkim potencjalnym nabywcom, że w momencie zakupu należy sprawdzić zgodność numerów indywidualnych wyrobu, z tymi zapisanymi w załączonych dokumentach.
Ponieważ, jak wspomniano powyżej dokumentami identyfikacyjnymi zegarek jest certyfikat produktu i (lub tylko) druk gwarancji, a dodatkowym może być paragon zakupu, to w przypadku nie używania zegarka należy pamiętać, by w domu dokumenty te przechowywać w zupełnie innym miejscu jak sam czasomierz. W przypadku zakupu z drugiej ręki należy także zwrócić uwagę na opakowanie zegarka. Brak opakowania fabrycznego może być wynikiem zwykłego przypadku, czy zbiegu okoliczności, jednak w przypadku braku zarówno opakowania jak i dokumentów indywidualnych do zegarka markowego, wskazanie na nielegalne źródło pochodzenia przedmiotu jest prawie jednoznaczne.
Rozważania i działania w kierunku ograniczenia kradzieży mają oczywiście sens tylko wtedy, gdy w obiegu wtórnym, wszyscy potencjalni kupujący (lub choćby tylko ich znacząca część) zrezygnują z zakupu zegarka w przypadku braku dokumentów identyfikacyjnych czy opakowania fabrycznego. Takiej samej, a nawet ze względu na profesjonalizm działania większej uwagi i determinacji należy oczekiwać od istniejących sklepów pośredniczących w powtórnej sprzedaży. Najcenniejszym i najprostszym byłoby oczywiście istnienie wiarygodnej bazy danych czasomierzy skradzionych oraz proste, prawne reguły postępowania, co umożliwiłoby zatrzymanie przedmiotów i ściganie sprzedających. Ponieważ do dziś taka baza danych i reguły nie istnieją, jedynym sposobem ograniczenia obiegu "fantów" (a co za tym idzie ograniczenie kradzieży) jest rzetelne działanie sklepów pośredniczących oraz apel i ostrzeżenie skierowane do potencjalnych kupujących.
Większym i do dziś nie rozwiązanym problemem (nawet dla wydaje się łatwiejszego przedmiotu ścigania jakim są podróbki zegarków markowych) są coraz popularniejsze, i w pewnym sensie anonimowe firmy pośredniczące jakimi są aukcje i strony internetowe. Trzeba także zauważyć, że rozwój tej formy informacji i oferty jest zdecydowanie najszybszy, a prognozy wskazują jej jeszcze intensywniejszą ekspansję w najbliższej przyszłości.
Każdy kupujący zegarek kradziony powinien wiedzieć o możliwości jego utraty w przypadku ujawnienia, że przedmiot pochodzi z kradzieży (co jak wspomniano powyżej jest bardzo łatwe) oraz odpowiedzialności karnej wynikającej z zaistniałego faktu zakupu towaru kradzionego.
Przy wspomnianym na wstępie zatrzymaniu zegarka marki Chopard największą zasługę ma producent - firma Chopard, która prowadzi centralną listę skradzionych przedmiotów (zegarków i biżuterii), wymaga od koncesjonowanych sprzedawców i autoryzowanych serwisów sprawdzania i podawania numerów indywidualnych, a w przypadku stwierdzenia, że dany przedmiot został skradziony uruchamia międzynarodowe procedury policyjne. Dzięki takim działaniom nabywcy wyrobów Chopard´a mogą czuć się choć odrobinę spokojniejsi, a w dłuższej perspektywie firma zyskuje w ten sposób "wierność" swoich klientów.
